Trong nhiều năm qua, xuất khẩu lao động đã trở thành một trong những kênh quan trọng giúp giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam. Bước sang năm 2026, lĩnh vực này đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt: từ các thị trường truyền thống sang các thị trường mới nổi với yêu cầu cao hơn nhưng cơ hội cũng lớn hơn.
Thị trường truyền thống dần “bão hòa”
Các thị trường quen thuộc như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Đài Loan (Trung Quốc) vẫn giữ vai trò chủ lực trong tiếp nhận lao động Việt Nam. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đang chậm lại do thay đổi cơ cấu nhu cầu tuyển dụng.
Nhiều quốc gia không còn ưu tiên lao động phổ thông như trước, mà chuyển sang yêu cầu lao động có tay nghề, kỹ năng và kỷ luật công nghiệp cao hơn. Điều này khiến việc tham gia các thị trường truyền thống trở nên cạnh tranh hơn, đồng thời buộc lao động Việt Nam phải nâng cấp kỹ năng để đáp ứng tiêu chuẩn mới.
Song song đó, một số ngành nghề tại các quốc gia này cũng đang thu hẹp quy mô tuyển dụng lao động nước ngoài, tạo ra áp lực dịch chuyển sang các hướng đi khác.
Xu hướng dịch chuyển sang thị trường mới nổi
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực lao động, năm 2026 sẽ đánh dấu rõ nét xu hướng mở rộng sang các thị trường mới nổi, đặc biệt là khu vực châu Âu, Đông Âu và một phần châu Phi. Những thị trường này đang có nhu cầu nhân lực khá lớn trong các lĩnh vực như:
- Xây dựng và hạ tầng
- Chế biến thực phẩm
- Nông nghiệp công nghệ cao
- Dịch vụ chăm sóc và lao động kỹ thuật
Điểm đáng chú ý là mức thu nhập tại một số quốc gia mới nổi có thể cạnh tranh, thậm chí cao hơn một số thị trường truyền thống, dù yêu cầu đầu vào khắt khe hơn. Tuy nhiên, rào cản về ngôn ngữ, pháp lý và điều kiện làm việc cũng là yếu tố khiến quá trình mở rộng sang các thị trường này không đơn giản.
Yêu cầu cao hơn về chất lượng lao động
Sự thay đổi thị trường kéo theo yêu cầu mới đối với lao động Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở sức khỏe và khả năng làm việc, người lao động hiện nay cần:
- Kỹ năng nghề nghiệp rõ ràng
- Tác phong làm việc chuyên nghiệp
- Khả năng thích nghi môi trường quốc tế
- Ý thức kỷ luật và tuân thủ hợp đồng
Điều này cho thấy xu hướng xuất khẩu lao động không còn là “đi làm việc đơn thuần”, mà đang chuyển sang giai đoạn nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng thương hiệu lao động Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Vai trò của doanh nghiệp và chính sách quản lý
Bên cạnh người lao động, doanh nghiệp xuất khẩu lao động và cơ quan quản lý nhà nước cũng đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ. Các chuyên gia cho rằng cần tập trung vào ba hướng chính:
- Tăng cường đào tạo nghề trước khi xuất cảnh
- Mở rộng mạng lưới thị trường mới có chọn lọc
- Hoàn thiện khung pháp lý để quản lý minh bạch và hiệu quả hơn
Đặc biệt, việc chuyển từ “tăng số lượng” sang “tăng chất lượng” được xem là định hướng trọng tâm trong giai đoạn 2026.
Cơ hội cho lao động Việt Nam trong giai đoạn mới
Dù nhiều thách thức, xu hướng mở rộng sang thị trường mới nổi vẫn mang lại cơ hội đáng kể cho lao động Việt Nam:
- Cơ hội tiếp cận mức thu nhập cao hơn
- Mở rộng kỹ năng và kinh nghiệm quốc tế
- Tăng khả năng cạnh tranh khi trở về nước
- Góp phần nâng cao vị thế lao động Việt Nam trên thị trường toàn cầu
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, lao động Việt Nam không chỉ là lực lượng cung ứng nhân lực, mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế đối ngoại của đất nước.